Alles over overnames
Welkom! Op deze pagina lees je alles over overnames.
Een bedrijfsovername is een proces waarbij een bedrijf (de koper) een ander bedrijf of haar activa overneemt van de verkoper.
Voor een succesvolle overname is het van belang dat koper en verkoper zich goed voorbereiden. De verkoper zal de onderneming vooraf ‘verkoop klaar’ moeten maken en de koper zal zich moeten verdiepen in de markt, de onderneming en de financiele mogelijkheden. Kortom een zorgvuldige planning, expertise op juridische en financieel gebied en een duidelijke strategie is van groot belang.
Direct kennismaken met één van onze ondernemingsrecht advocaten?
Check ook onze veelgestelde vragen pagina voor vragen en antwoorden over overnames.
Soorten overnames
Bij een overname heb je grofweg twee opties: een aandelentransactie of een activa/passiva-transactie. Bij een aandelentransactie neem je als koper de aandelen van het bedrijf over van de verkoper, inclusief alle activa en passiva. Dit betekent dat je het volledige bedrijf, met alle voor- en nadelen, in handen krijgt. Dit type transactie is vaak eenvoudiger, maar brengt meer risico’s met zich mee, omdat je ook verantwoordelijk wordt voor alle bestaande verplichtingen en schulden van het bedrijf.
Een activa/passiva-transactie daarentegen houdt in dat je alle of een deel van de activa en passiva van het bedrijf overneemt. Denk hierbij aan: debiteuren, inventaris, voorraden, klantencontracten, schulden, eigen vermogen en crediteuren. Het is ook mogelijk dat er specifiek bepaalt wordt welke onderdelen van het bedrijf worden overgenomen door koper. Dit kan aantrekkelijker zijn als je bepaalde onderdelen van een bedrijf wilt overnemen zonder de lasten van het hele bedrijf. Een keerzijde van een activa/passiva-transactie is dat dit vaak een complexer transactie is, omdat het noodzakelijk is dat in de transactiedocumenten goed wordt omschreven wat wel en wat niet wordt overgenomen.
Naast voornoemde meest voorkomende transacties is het ook mogelijk om middels een management buy out (MBO) of management buy in (MBI) een (deel van de) onderneming over te nemen. Bij een management buy out (MBO) neemt het huidige management de aandelen over van het bedrijf en bij een management buy in (MBI) neemt een externe manager het bedrijf over.
Het overnameproces in stappen
Een goede voorbereiding is het halve werk. Als verkoper zal je ervoor moeten zorgen dat het bedrijf verkoop klaar is. Zo zal je, onder andere, moeten kijken naar de (interne) processen, financiën, marktpositie en juridische positie, maar ook de waardering van het bedrijf speelt hierbij een rol. Dit laatste gebeurt vaak door een externe partij die een onafhankelijke waardebepaling uitvoert. Als voornoemde duidelijk in kaart is gebracht kan worden gekeken naar potentiele kopers en/of kan met een koper in gesprek worden gegaan.
Vervolgens ga je de onderhandelingen in. Dit is het moment om de voorwaarden van de overname te bespreken, inclusief de prijs, betalingsvoorwaarden, en eventuele garanties. Hier wordt de intentieverklaring (Letter of Intent) opgesteld, die de basis vormt voor verdere onderhandelingen en due diligence. In deze fase is het belangrijk om flexibel maar ook standvastig te zijn in wat voor jou essentieel is. Voordat aan een kopende partij alle ins en outs worden blootgegeven van een bedrijf is van het van belang dat er tussen partijen een NDA (geheimhoudingsovereenkomst) wordt ondertekend, zodat koper en verkoper geen informatie mogen verstrekken over elkaar en over het bedrijf.
Na de intentieverklaring en ondertekening van de NDA zal er onderzoek moeten worden gedaan door de koper bij het bedrijf, het zogenaamde due diligence. Het is het proces waarbij je als koper de financiële, juridische, en fiscale aspecten van het bedrijf grondig onderzoekt.
Due Dilligence bij overnames
Bij financiële due diligence kijk je naar de cijfers: de winst- en verliesrekening, balans, cashflow, en andere financiële documenten. Hiermee beoordeel je of het bedrijf financieel gezond is en of de vraagprijs gerechtvaardigd is.
Juridische due diligence richt zich op het management, de contracten, personeel, lopende rechtszaken, en eventuele verplichtingen (huur, overeenkomsten derden etc.) die het bedrijf heeft. Dit helpt om eventuele juridische risico’s in kaart te brengen die je na de overname kunt erven. Ook intellectueel eigendom en vergunningen vallen hieronder, wat essentieel is om te controleren.
Fiscale due diligence is het onderzoeken van de belastingpositie van het bedrijf. Dit kan variëren van openstaande belastingverplichtingen tot de manier waarop het bedrijf zijn belastingstructuur heeft ingericht. Het kan ook betekenen dat je kijkt naar fiscale optimalisaties die mogelijk zijn na de overname.
Een grondige due dilligence kan jou als ondernemer veel ellende besparen en zorgt ervoor dat je niet voor onaangename verrassingen komt te staan. Met de uitkomsten van het onderzoek kunnen koper en verkoper verder met elkaar in onderhandeling treden, waarbij de uitkomsten van het onderzoek een rol kunnen spelen voor de koopprijs, maar ook eventueel garanties, vrijwaringen en aansprakelijkheden.
Financiering van overnames
Een overname kan een kostbare aangelegenheid zijn, dus het is belangrijk om goed na te denken over de financiering. Je hebt grofweg twee opties: eigen vermogen of vreemd vermogen. Bij eigen vermogen gebruik je je eigen financiële middelen of die van investeerders. Dit geeft je meer controle en minder schulden, maar kan je liquiditeit aantasten
Met vreemd vermogen kun je een lening aangaan bij een bank of andere financiële instelling. Dit betekent dat je maandelijks aflossingen moet doen, maar je behoudt meer eigen middelen voor andere investeringen. Daarnaast zijn er ook vormen zoals earn-outs, waarbij een deel de betaling afhankelijk is van de toekomstige prestaties van het overgenomen bedrijf of achtergestelde lening, waarbij de koper een deel van de koopprijs in termijn zal ontvangen. Bij een achtergestelde lening wordt de koper bij de overdracht wel direct eigenaar van bijvoorbeeld alle aandelen.
Een ander belangrijk aspect is de fiscale structurering. Hierbij kijk je naar manieren om de overname fiscaal zo voordelig mogelijk in te richten, bijvoorbeeld door gebruik te maken van een holdingstructuur of andere fiscale regelingen.
Juridische en fiscale structurering bij overnames
Bij een overname zijn de juridische en fiscale structurering van groot belang. Een populaire keuze is het opzetten van een holdingstructuur. In zo’n structuur richt je een holding op die de aandelen van het bedrijf houdt dat je wilt overnemen. Dit biedt voordelen zoals risicospreiding en fiscale voordelen, zoals de deelnemingsvrijstelling.
Fiscale gevolgen zijn een andere belangrijke overweging. Afhankelijk van de structuur van de overname kunnen er verschillende belastingverplichtingen ontstaan, zoals overdrachtsbelasting of vennootschapsbelasting.
We adviseren je om de gevolgen goed in kaart te brengen om verrassingen te voorkomen. Een slechte fiscale structuur kan namelijk zorgen voor onnodig hoge kosten of zelfs dubbele belastingheffing.
Risicomanagement en garanties
Bij een overname wil je niet voor onaangename verrassingen komen te staan. Daarom is risicomanagement van groot belang. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst. Hiermee verplicht de verkoper zich tot bepaalde waarborgen, bijvoorbeeld dat het bedrijf op de gebruikelijke wijze is voortgezet, dat er voldaan is aan de wettelijke verplichtingen of dat er geen lopende geschillen zijn.
Als er na de overname toch problemen opduiken, kun je dankzij deze garanties de verkoper aanspreken en eventueel compensatie eisen. Daarnaast kun je overwegen om een verzekering af te sluiten die je beschermt tegen risico’s die zich na de overname kunnen openbaren of die al voorzien zijn.
Geschillen bij overnames
Helaas kunnen er bij overnames altijd geschillen ontstaan. Dit kan bijvoorbeeld komen door misverstanden, tegenstrijdige belangen, of onverwachte gebeurtenissen. Het is belangrijk om te weten hoe je hiermee om kunt gaan. Arbitrage en bemiddeling zijn twee veelgebruikte methoden om conflicten op te lossen zonder dat je meteen naar de rechter hoeft. Bij arbitrage laat je het geschil beoordelen door een neutrale derde partij, terwijl je bij bemiddeling samen met een bemiddelaar naar een oplossing zoekt. Onze ondernemingsrecht advocaten treden regelmatig op als bemiddelaars in overnametrajecten.
Het is verstandig om hierover iets in de koopovereenkomst op te nemen voor het geval er iets misgaat. Denk hierbij aan boetebedingen of de mogelijkheid om de overeenkomst te ontbinden bij ernstige contractbreuk.
Regelgeving en compliance
Zorg ervoor dat de overname in overeenstemming is met alle relevante wetten en regels. Niet voldoen aan deze regelgeving kan leiden tot boetes, juridische geschillen, of zelfs het annuleren van de overname.
Een belangrijk aspect bij overnames is het mededingingsrecht. Dit recht is bedoeld om eerlijke concurrentie te waarborgen en monopolies te voorkomen. Als jouw overname de marktpositie van jouw bedrijf significant versterkt, kan het zijn dat je goedkeuring nodig hebt van mededingingsautoriteiten, zoals de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in Nederland. Deze autoriteiten beoordelen of de overname geen schadelijke gevolgen heeft voor de concurrentie en consumenten.
Daarnaast kunnen er specifieke sectorale regels gelden, afhankelijk van de industrie waarin je actief bent. In de financiële sector, bijvoorbeeld, moeten overnames vaak goedgekeurd worden door toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank (DNB) of de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Ook in de zorgsector gelden strikte regels voor overnames om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te waarborgen.
Een ander aspect van compliance is het naleven van fiscale wetgeving. Je moet ervoor zorgen dat alle belastingaangelegenheden correct worden afgehandeld en dat er geen verborgen belastingverplichtingen zijn.
Een helder compliance-onderzoek geeft je de zekerheid te voldoen aan alle wet- en regelgeving die op de overname van toepassing is. Controleer ook na de overname regelmatig of je nog steeds aan alle verplichtingen voldoet.
Meer informatie over overnames?
Een overname is een complex proces dat zowel uitdagingen als kansen biedt. Of je nu je bedrijf wilt verkopen of juist wilt groeien door een andere onderneming over te nemen, het is essentieel om goed voorbereid te zijn en de juiste expertise in te schakelen. Op deze pagina hebben we de belangrijkste aspecten van overnames toegelicht, van het kiezen van de juiste overnamevorm tot het waarborgen van compliance. Ons advocatenkantoor in Twente staat klaar om je door elke stap van dit proces te begeleiden, zodat je zeker weet dat je de juiste beslissingen neemt en je belangen goed zijn beschermd.
Ben je klaar om de volgende stap te zetten? Neem vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. Samen maken we van jouw overname een succes. Onze ervaren ondernemingsrechtadvocaten in Almelo, Tubbergen en Oldenzaal staan voor je klaar.
